Beslenme Nedenli Hastalıklar

Beslenme Nedenli Hastalıklar

Besin zehirlenmesi olaraktan bilinen besin kaynaklı hastalıklar, konta mine olmuş besin tüketmeyle oluşur. Fakat bazen belirtileri diğer hastalıklarla karıştırılır. Bizim grip diye düşündüğümüz hastalığımız, gerçekte besin kaynaklı bir hastalık olabilir. Besin kaynaklı hastalıkların teşhisini koymak oldukça zordur çünkü yorgunluk baş dönmesi üşüme hafif ateşlenme gibi çok değişik belirtiler göstermektedir. Besin zehirlenmesine genellikle uygun koşullarda hazırlanan besinlerde üreyen bakteriler, virüsler, parazitler ve evde kullanılan kimyasallar tarafından konta mine olmuş gıdalar yol açar. Bu bakteri virüs ve parazitlerden en sık karşımıza çıkanlar:

SALMONELLA:
Çiğ veya iyi pişmemiş tavuk, et, yumurta ve pastörize edilmemiş sütte bulunur. Besinleri iyi pişirerek temiz ortamlarda saklayarak bakteriyi yenebiliriz.

STAPHYLOCOCCUS AUREUS:
Deri burun ve ağız enfeksiyonlarıyla taşınır ve hazırlayan kişiden besine bulaşır.

CLOSTRİDİUM PERFRİNGENS:
Yeterince sıcak veya soğuk olmayan ısıtıcılarda ya da soğutucularda tutulan yemekler üreme için uygun yerlerdir. Yemekler uygun ısılarda muhafaza edilmelidir.

CLOSRİDİUM BOTİLİNUM:
Düzgün bir şekilde işlem görmemiş veya depolanmamış et ve sebze gibi düşük asitli konservelerde bulunur. Şişmiş veya hasar görmüş kutu veya kapak çatlak kavanozlar , kapağın gevşek olması ve berrak olan suyun bulanıklaşması bu bakterinin göstergeleridir. Açıldığı anda fışkıran kutu veya kavanozlara dikkat edin bu tür besinler asla yemeyin!

ESHERİCHİA COLİ (E.COLİ):
Konta mine içme suyu çiğ veya iyi pişmemiş kıyma veya pastörize edilmemiş sütten geçebilen bu bakteri şiddetli karın ağrılı kanlı isal, bulantı, kusma ve böbrek yetmezliği, beyin hasarı, kalp krizi, felç ve ölümle sonuçlanabilen hemolitik üremik sendrom (HUS)’a neden olabilir.

TRİSHİNOSİS:
İyi pişmemiş av etleri ile bulaşır.

TOXOPLASMOSİS:
Dolaylı olarak, iyi iyi pişmemiş etlerle bulaşan bir parazit tarafından oluşur. Aynı zamanda kedi dışkısıyla insanlara doğrudan taşınabilir. Bu paraziti yok etmek için et ürünlerini iyice pişirin.

HEPATİT A VİRÜSÜ:
Feçeşle (DIŞKI) konta mine olmuş besin yoluyla bulaşır. Bazen konta mine olmuş sulardan toplanan midyelerden geçebilir. Daha yaygın olarak kişisel temizliğe dikkat etmeyen mutfak elemanıyla besinlere ve bu besinleri tüketen kişiye geçmektedir.

TEMEL GÜVENLİ BESİN KURALLARI
• BESİNİ TEMİZ TUTUN
• SICAK YEMEKLERİ SICAK TUTUN
• SOĞUK YEMEKLERİ SOĞUK TUTUN

SIKLIKLA YAPILAN HATALAR
• TEZGÂH ÜZERİNDE ÇÖZDÜRME YAPMAK
• YEMEKTEN ARTA KALANLARI BUZDOLABI DIŞINDA BEKLETMEK
• KİRLİ KESİM TAHTASI KULLANMAK
• BESİNLERİ BUZDOLABINA ZAMANINDA KOYMAMAK
• ÇİĞ ET VE SEBZEYİ AYNI BIÇAKLA KESMEK
• YUMURTA ET VE TAVUK VE BALIK GİBİ RİSKLİ BESİNLERİ YETERİNCE PİŞİRMEMEK
• ÇİĞ VE PİŞMEMEMİŞ ETLERİ AYNI TABAĞA KOYMAK

Dyt. Sahure ÖZAY
Beslenme ve Diyet Uzmanı